Borç senedi nasıl yazılır?

Bono ile adi borç senedi aynı şey değil

Bono (emre muharrer senet), Türk Ticaret Kanunu'nun 776. maddesinde sayılan unsurları taşıması gereken bir kıymetli evraktır. Bu unsurlar şunlardır: senet metninde "bono" ya da "emre yazılı senet" ifadesi, belirli bir bedeli kayıtsız şartsız ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehine ödeme yapılacak kişinin adı, düzenlendiği tarih ve yer ve düzenleyenin imzası. Kanun bazı unsurların eksikliğini tamamlasa da (örneğin vade yoksa görüldüğünde ödenecek sayılır), "bono" ibaresi, kayıtsız şartsız ödeme vaadi ve imza gibi unsurlar eksikse belge bono niteliği taşımaz.

Adi borç senedi ise bu şekil şartlarına bağlı olmayan, borcun varlığını ve şartlarını gösteren yazılı bir belgedir. Bono, icra takibinde kambiyo senetlerine özgü yollara imkân tanırken; adi borç senedi daha çok borcun ispatında delil olarak işe yarar.

Bir borç belgesinde bulunması gerekenler

• Borçlu ve alacaklının adı soyadı (mümkünse T.C. kimlik numarası).
• Borcun tam tutarı ve para birimi; tutarın rakamla ve yazıyla yazılması karışıklığı önler.
• Paranın ne zaman ve nasıl verildiği (elden, banka havalesi).
• Geri ödeme tarihi ya da taksitlerin tarih ve tutarları.
• Ödemenin nasıl yapılacağı.
• Varsa gecikme hâlinde ne olacağı.
• Belgenin düzenlendiği tarih ve borçlunun imzası.

Neden yazılı olmalı?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. maddesine göre, belirli bir tutarın üzerindeki hukuki işlemler kural olarak senetle, yani yazılı delille ispat edilir; tanık beyanı tek başına yeterli olmayabilir. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir; güncel tutarı Resmî Gazete'den ya da bir avukattan teyit edin.

HMK'ya göre "senet" yalnızca bono ya da çek değildir; taraflar arasındaki yazılı belgeler de bu kapsamda değerlendirilir. Kanun ayrıca elektronik ortamdaki verileri de belge sayar (HMK m. 199); delil değerini somut olayda mahkeme takdir eder.

Sık yapılan hatalar

• Geri ödeme tarihini boş bırakmak ya da "imkân olunca" yazmak.
• Gerçek tutar yerine yuvarlak bir rakam yazmak.
• Belgenin tek bir nüshasını tutmak: iki tarafta da aynı metin olmalı.
• Şartları sonradan mesajlaşarak değiştirip yeni bir belge düzenlememek.
• Yüksek tutarlarda bono şartlarını ya da noter seçeneğini araştırmadan basit bir notla yetinmek.